Phát triển bản thân

6 bước để đưa ra góp ý mang tính tích cực

Rate this post

[toc]

Trong bài viết thứ 5 trong chuỗi viết liên tục 21 ngày, mình có đề cập đến cách tiếp nhận những lời chỉ trích hay các góp ý mang tính tiêu cực từ người khác để biến chúng trở nên có giá trị hơn hay ít ra là làm cho nó bớt gây “sát thương” cho chúng ta (đọc thêm ở đây). Tuy nhiên, phải thừa nhận, đó là một kỹ năng khó và cần thời gian để thực hành và điều chỉnh. Và rất nhiều người trong chúng ta, trong đó có cả mình, hay có suy nghĩ rằng những lời góp ý mang tính chỉ trích từ người khác là sự tấn công cá nhân, không hơn không kém, và ngay lập tức chúng ta kích hoạt phản ứng tự vệ và chống đối. Tất nhiên cũng có nhiều trường hợp những lời chỉ trích ấy thật sự là công kích cá nhân, không mang lại một giá trị tích cực nào và mục tiêu duy nhất là hạ bệ, gây tổn thương và làm cho người tiếp nhận phát rồ, tức giận và nổi cơn tam bành! Nghĩ nhanh và hành động chậm lại một chút, nếu chúng ta hành động theo những tiếng nói bên trong với cảm xúc cao trào sục sôi thì chúng ta sẽ được gì và mất gì? Liệu chúng ta có hối hận sau đó? Mà nếu không phản ứng và âm thầm chịu đựng thì sẽ như thế nào? Chúng ta có bị bí bách cảm xúc, ức chế và dẫn đến các tổn hại khác về sức khỏe và tinh thần của mình hay không? Như mình từng chia sẻ trong bài viết Quản lý stress đó là mình cần giải tỏa stress một cách lành mạnh, nếu không nó sẽ bùng nổ như một cái nồi áp suất không được thoát hơi. Một điều nữa mình cũng thấy rất tâm đắc đó là phần lớn những gì xảy ra đến chúng ta hàng ngày là nằm ngoài sự kiểm soát của chúng ta, ví dụ nhưng chúng ta không thể ngăn chặn hoàn toàn việc người khác có những lời nói khích bác hay tấn công minh được, nhưng có một điều chúng ta hoàn toàn có thể làm, trong tầm tay chúng ta và nó có thể thay đổi hoàn toàn cục diện, đó là thay đổi cách nhìn, suy nghĩ và sau cùng là cách chúng ta phản ứng! Một lần nữa, điều này không dễ và cần thời gian!

Có một câu nói khá nổi tiếng về quy tắc đối nhân xử thế, nguyên bản tiếng Anh là “Treat people the way you want to be treated”, đại ý là hãy đối xử với người khác cái cách mà bạn muốn được đối xử. Mình hoàn toàn tin đây cũng là một cách để hóa giải bớt những mâu thuẫn tiềm ẩn trong cuộc sống xung quanh, mang lại năng lượng tích cực cho mọi người, và cũng từ đó, những điều tích cực sẽ có cách của nó tìm đường đến với mình, theo quy luật hấp dẫn của vũ trụ. Chính vì thế mình muốn nói kỹ hơn về cách thức đưa ra những lời góp ý mang tính tích cực và xây dựng dành cho người khác! Không phải khi chúng ta giữ những vị trí quản lý hay lãnh đạo trong một tổ chức thì chúng ta mới cần đưa ra những lời góp ý mà việc góp ý nó hiện diện ở rất nhiều ngữ cảnh và câu chuyện, nhiều khi chúng ta không nhận ra nó. Ví dụ như với đồng nghiệp, bạn bè, với vợ chồng, con cái, cha mẹ ông bà, và đôi khi những cuộc độc thoại với bản thân mình, những lời góp ý, nhận xét hay bày tỏ quan điểm nó cũng hiện diện. Vậy nên làm thế nào để có những lời góp ý mang tính tích cực, xây dựng mà vẫn chuyển tải được thông điệp ban đầu?

  • Khen người khác một cách thường xuyên và chân thành

Mình để ý thấy là mọi người sẽ không nhìn ra thiện ý muốn giúp đỡ của mình tới khi họ biết là mình cũng ghi nhận những nỗ lực của chính họ. Chính vì thế, hãy chú ý đến những điều tốt, những thành quả mà họ đạt được, dù nhỏ, ghi nhận nó và nói điều đó với họ, một cách cụ thể và chân thành. Khen ở đây không phải là thảo mai, nịnh nọt hay xoa trước rồi đấm sau, vì nếu chúng ta có ý định đó, người nghe sẽ nhận ra ngay. Hãy đưa ra những lời khen ngợi, đánh giá tích cực một cách chân thành, cụ thể để cho thấy là bạn có sự quan tâm và dõi theo họ. Đây không phải là chiêu thức hay kỹ thuật, mà nó là một mối quan hệ hỗ trợ, lành mạnh với tình cảm chân thành. Nếu chúng ta dễ dàng đưa ra những điều tích cực một cách tinh tế về người khác, thì khi chúng ta góp ý cho họ những điều cần cải thiện để giúp họ tốt hơn hay giúp giải quyết một vấn đề, họ sẽ dễ dàng mở lòng để lắng nghe và chấp nhận. Khi đó, cơ chế phòng vệ và chiến đấu của họ không bị kích hoạt.

  • Chọn môi trường an toàn và thoải mái để đưa ra góp ý

Nếu chúng ta góp ý cho một đồng nghiệp về một sai lầm/ hay vấn đề của anh ta trước đông đảo người khác thì lời góp ý có thể bị xem là sự hạ bệ hay làm xấu mặt. Và hậu quả trực tiếp là lời góp ý không được tiếp nhận, thái độ phản ứng tiêu cực, chống đối và thậm chí có thể hủy hoại một mối quan hệ. Hãy tinh ý chọn một không gian phù hợp tùy theo bản chất vấn đề mà chúng ta muốn góp ý.

  • Chọn thời điểm phù hợp

Khi người ta cảm thấy vui vẻ và tích cực thì người ta sẽ cởi mở và dễ chấp nhận hơn với những lời góp ý, và ngược lại, khi một người đang bị stress, lo lắng hay mệt mỏi, thiếu ngủ,… họ rất dễ phản ứng lại và không chấp nhận các góp ý, đơn giản là nó không phù hợp thời điểm.

  • Khi đưa ra các góp ý hay phản hồi, hãy cho người khác cơ hội để trình bày hay làm rõ.

Rất nhiều khi những gì chúng ta thấy, suy nghĩ và kết luận chỉ là một phần của câu chuyện, là bề nổi của tảng băng trôi, vì thế hãy cho người khác cơ hội để phản hồi lại những gì mình suy luận. Mục đích không phải để xem xét ai đúng ai sai mà là cơ hội để cùng nhau nhìn một bức tranh toàn cảnh, nhìn rõ vấn đề và cùng nhau tìm ra giải pháp. Hãy hỏi họ những câu như: Anh/ chị cảm thấy thế nào về việc đó? Những khó khăn, thách thức hay trăn trở của mình là gì? Làm thế nào tôi có thể giúp đỡ được?

Bằng cách đó, chúng ta sẽ có thêm một góc nhìn về sự việc thông qua lăng kính của người khác, nhìn đôi giày mà người khác đang đi và từ đó có thể hỗ trợ họ để giải quyết vấn đề, chứ không phải là tạo thêm vấn đề, áp lực hay mâu thuẫn.

  • Ghi nhận cảm xúc của người khác với sự thấu cảm

“Chuyện có gì đâu mà lo”, “vậy mà cũng buồn, vui lên đi”, “đừng nhạy cảm quá thế” là những câu nói cửa miệng và gây tụt mood cho người khác nhất vì cảm xúc của họ không được ghi nhận và bị lờ đi. Ngay lập tức, trái tim và tâm trí họ đóng lại, mọi lời góp ý sau đó sẽ trôi tuột hoặc tệ hơn nữa là cơ chế phòng vệ và chiến đấu của họ được kích hoạt mặc cho góp ý của chúng ta có ý tốt đi chăng nữa! Ghi nhận cảm xúc của họ bằng cách lặp lại việc mình hiểu được họ cảm giác như thế nào, và nếu chúng ta từng trải qua những thử thách tương tự trong quá khứ và việc mở lòng với những góp ý tích cực của người khác nó giúp mình như thế nào, hãy chân thành chia sẻ với họ. Và sau khi làm hết những điều đó, hãy hỏi họ là liệu mình có thể giúp gì hay không.

  • Cám ơn họ đã lắng nghe những góp ý của mình

Một lời cám ơn chân thành luôn có thể chạm đến tim người khác và thu hẹp khoảng cách về mặt tâm lý. Nếu chúng ta cám ơn vì họ đã lắng nghe góp ý của mình, rất có thể họ sẽ cảm ơn chúng ta vì đã dành thời gian để góp ý cho họ. Khi chúng ta có một mối quan hệ tốt đẹp và có lòng tin với người khác, việc đưa ra các góp ý thẳng thẳng và việc tiếp nhận nó sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Nó không phải là kỹ thuật mà nó là một mối quan hệ.

Nhận biết, có ý thức và học cách đưa ra những lời góp ý tích cực và xây dựng thực sự có thể thay đổi cách người khác nhìn nhận về chúng ta, theo cách tích cực. Và từ đó, chúng ta sẽ giảm bớt mâu thuẫn, hiểu lầm, tranh cãi, cải thiện các mối quan hệ, thành công trong công việc, được yêu mến và sẽ hạnh phúc hơn. Nói thì luôn dễ hơn làm, và thay đổi thói quen không phải là chuyện một sớm một chiều. Để thay đổi cách giao tiếp hiệu quả hơn, mình đã mất hơn 5 năm và trải qua bao nhiêu “tấn bi kịch” để có những bài học này, nhưng cũng rất nhiều khi mình cũng phạm những sai lầm đi ngược lại giá trị mình hướng đến. Nhưng không sao, cuộc sống là một hành trình trải nghiệm, thử và sai, ngã ở đâu thì mình xoa xoa cho bớt đau, cho bớt sai, rồi tiếp tục!

Ly Bui – “Together, let’s walk the talk”

Những bài viết liên quan

Back to top button