Bài học cuộc sống

Đôi điều chia sẻ về đọc sách cùng con

Rate this post

Mình giới thiệu sách cho con gái từ hồi 2-3 tháng tuổi, và lúc ấy trông em có vẻ “không biết gì” nhưng mình cứ như con mẹ hâm, lật từng trang và đọc cho con, ngày qua ngày. Lớn hơn tí, khi em đã biết ngọ ngoậy tay chân, em đã bắt đầu tự lật những trang sách cho mình, và mẹ đọc cho em vào mỗi buổi tối trước khi em đi ngủ giấc đêm. Đã có những lúc em không hợp tác, bỏ đi, lật nhanh và kết thúc nhanh dù mẹ chưa kịp đọc chữ nào, hay thậm chí là vứt sách, xé sách. Nhưng mẹ rất kiên nhẫn, mẹ nghĩ, đọc sách là việc mẹ cần duy trì cho em và những phản ứng tức thời không hợp tác của con chỉ là biểu hiện của sự phát triển một kỹ năng mới chứ không phải em không thích sách và mẹ cứ tiếp tục.  Tới thời điểm này, sau gần 21 tháng được mẹ đọc sách cho hầu như mỗi ngày, đọc sách đối với em đã trở thành một hoạt động thường qui không thể thiếu trước khi ngủ, sách trở thành người bạn thân thiết của em, em yêu quý, nâng niu và trở nên mê mẩn những cuốn sách!

Sáng hôm qua lúc đi ngang một biển quảng cáo, em dừng lại và đọc vanh vách từng con số trong số điện thoại và em cũng bắt đầu nhận diện bảng chữ cái và đọc được từ a đến e…trong sự ngạc nhiên và phấn khích của ba mẹ. Mỗi tối, trước khi chìm vào giấc ngủ, như một thói quen, em bi bô “ôn bài” bằng cách đếm số và đọc nhẩm bảng chữ cái, rồi em tự ngủ. Mẹ không so sánh em với các em bé khác để xem con mình phát triển như thế nào mà mẹ chỉ nhìn vào em của hôm nay và ngày hôm qua để biết em thay đổi ra sao và thấy kỳ diệu là trẻ con có khả năng học rất tốt, từ nhỏ, thông qua việc đọc sách và các trò chơi tương tác chủ đích có giáo dục đơn giản, từ cha mẹ. Và sau đây bài học kinh nghiệm rút ra từ thực hành đọc sách cho con, mẹ ghi lại để chia sẻ cho các mẹ khác cũng như cho chính mình, cho hành trình sắp làm mẹ sơ sinh trong vài tháng nữa!

  1. Tìm hiểu về sự phát triển trí tuệ và các giác quan của trẻ để xây dựng lòng tin về hiệu quả của đọc sách.

Trước khi sinh, mình đã đọc rất nhiều sách và tham gia các khóa học về làm mẹ và mình thực sự ngạc nhiên là em bé vừa sinh ra đã có những nhận thức nhất định về thế giới xung quanh và khả năng nghe ngóng bằng các giác quan của con. Như 3 tháng đầu, mắt con có thể nhìn trong phạm vi 20-30cm và chỉ nhìn được hình ảnh trắng đen chẳng hạn. Và nếu mình giới thiệu cho con một hoạt động vui chơi phù hợp độ tuổi, hiệu quả hỗ trợ con phát triển trí não và giác quan rất tuyệt vời. Với lòng tin đó, mình đã mày mò và tìm mua các vật dụng như treo nôi có nhạc, các hình ảnh đơn sắc với nhiều hình dạng khác nhau giới thiệu cho con trong giờ chơi. Và ở mốc 2 tháng, mình đã cho con tiếp xúc với cuốn sách Ehon đầu tiên. Có kiến thức, có lòng tin là điều quan trọng để mẹ có động lực và kiên nhẫn trong hành trì giáo dục sớm cho con

2. Giới thiệu sách càng sớm càng tốt.

Mình giới thiệu sách Ehon cho con lúc 2 tháng tuổi, cho con nằm xuống và đưa sách trong tầm mắt cho con, giải thích những gì xảy ra trong trang sách. Lúc đó, có thể con chưa nhận thức được ý nghĩa của lời mẹ đọc hay hình ảnh trong trang sách nhưng mình nhận thấy con gái mình cực kỳ chăm chú nhìn theo. Có thể là do giọng nói quen thuộc của mẹ, cũng có thể mắt con nhìn theo các chuyển động lật trang hoặc con nhận thấy những mảng màu khác biệt. Giới thiệu sách sớm giúp con làm quen với sách ngay từ buổi đầu và cảm thấy thân quen, gần gũi với sách về sau. Ngoài ra, sách giúp đa dạng hóa các loại hình tương tác giữa cha mẹ và con cái, tăng sự hứng thú trong giờ chơi đồng thời tạo sự gắn kết giữa con và ba mẹ. Và có lẽ là được tiếp xúc với sách từ nhỏ nên con gái mình có một tình cảm nhất định với sách, đưa cho con quyển sách mới hay một quyển yêu thích của con, con ngay lập tức ngồi xuống, lật ra và chỉ chỏ những gì đang diễn ra trong sách (chủ yếu là hình ảnh).

3. Giới thiệu đa dạng các loại sách cho con.

Lúc bé xíu xiu, mình cho con tiếp xúc với Ehon, chủ yếu là hình ảnh, màu sắc đơn giản và 1 vài chữ, thiệt to. Lớn hơn xíu mình mua thêm sách kiểu câu chuyện, có nhân vật, có lời thoại và hình ảnh minh họa hay cả thẻ hình và chữ. Giai đoạn con hay xé sách, mình mua cho con sách vải để con tha hồ xé mà không rách. Ngoài ra, sách vải hay kèm các tương tác âm thanh nên con rất thích mân mê, bóp, lật, đó cũng là một cách giúp con phát triển giác quan và tạo ra các kết nối nơ ron trên não bộ. Hiện giờ, mình mua cho con cả sách theo các chủ đề khác nhau như sách về các chữ số, bảng chữ cái, các loại rau củ, xe cộ và cả sách truyện chữ.

4. Đọc sách bé chỉ huy

Như phần lớn những gì ba mẹ khác trải qua việc con không hợp tác, bỏ đi, tảng lờ hay thậm chí xé sách, vứt sách, mình đều trải qua hết những phản ứng này của con. Nhưng mình không phiên giải các hành vi bất hợp tác tạm thời này của con là không thích sách mà chỉ là các mốc phát triển hành vi của con cũng như khả năng tập trung có hạn của con theo độ tuổi, và rất nhiều lần mình cho con tự chỉ huy việc đọc sách của mình, như:

  • Đưa cho con 2 cuốn, hỏi con thích quyển nào và đọc quyển mà con chọn. Cho con sự lựa chọn cũng là một cách giúp con suy nghĩ và phát triển não bộ đồng thời tạo hứng thú cho con.
  • Cho con lật trang theo tốc độ của riêng con nhiều khi mẹ đọc không kịp. Kệ, miễn là con hứng thú và mẹ cứ tiếp tục đọc cho con trong khả năng có thể. Nhiều khi mẹ không kịp đọc chữ mà chỉ giải thích được phần hình.
  • Tương tác với con, hỏi con con gì đây, màu gì đây và tự dựng ra một câu chuyện dựa trên hình ảnh trong sách. Như hình ảnh mẹ dẫn bé đi công viên và nói bai bai bố, câu chuyện của mẹ con mình là mẹ Ly dẫn Momo đi chơi công viên và bai bai bố Luân. Trong công viên có cây, có nước và có cát…Mỗi lần lật tới trang đó là y như con sẽ chỉ vào từng nhân vật và tự nói, mẹ con chuyển vai con đọc còn mẹ thì nghe! Ngoài ra, mình còn chơi cả thẻ với con trong những lần đọc sách, nhiều khi mình đổi vai cho con dạy mình, con cầm từng thẻ và chỉ vào hình, còn mình nói đáp án, con có vẻ rất thích thú ?
  • Nhờ con cất sách vào chỗ cũ sau khi đọc xong.
  • Nếu con chán, muốn kết thúc sớm, Ok fine ?

5. Mang theo sách cho con mọi lúc mọi nơi.

Ở nhà mình có hẳn một chồng sách cho con mua tích lũy theo năm tháng. Mỗi lần đi chơi xa trên ô tô, để giải khoây cho con, mình luôn mang theo một vài quyển sách mới và yêu thích của con để con đọc trên xe. Hay thậm chí lúc ra ngoài chơi, đi khám bệnh, mình đều mang theo lúc con chán hết mọi trò chơi và quấy mẹ. Vừa là một cách giúp con có thêm hoạt động, trò chơi, vừa tăng thời gian tiếp xúc với sách của con và cứu rỗi ba mẹ những lúc hết trò cho nàng con ?

6.Liên hệ thực tế những gì học được trong sách

Quay lại câu chuyện mẹ đưa con đi công viên, hôm sau đi ngang qua công viên, mình chỉ ngay cho con và dạy con nói chữ “công viên”. Nhà mình hay di chuyển bằng ô tô và thời gian trên ô tô thực sự là thời gian thực hành thú vị của mẹ con mình, từ những gì học từ sách. Như bây giờ, đi đến đèn giao thông con bé sẽ líu lo “đèn xanh, đi thôi”, “đèn đỏ, dừng lại” hay mình hỏi và con sẽ mô tả cảnh vật xung quanh, nào là cỏ màu xanh, cây màu nâu, ba lái xe, xe máy, xe tải, xe buýt, trời mây, hồ nước… Và mình nhận thấy việc liên hệ thực tế này giúp con phát triển khả năng nói và sử dụng ngôn ngữ rất tốt. Tới tầm này, con bé có thể diễn tả cơ bản hầu hết những gì con yêu cầu hay những thứ con quan sát được, và con rất thích nói.

7. Khen con

Mình rất hay khen con, khen khi con nói đúng từ, diễn tả đúng sự việc hay đơn giản là nhặt rác bỏ vào thùng rác. Chính việc khen thường xuyên ấy giúp con mình rất thích phô diễn, nói nhiều hơn, thể hiện nhiều hơn và em cười tít mắt khi được mẹ khen. Việc khen thường xuyên và đúng cách thực sự khuyến khích con thực hiện những hành vi tích cực, không chỉ việc đọc sách hay nhớ chữ, nhớ số, nhất là tăng sự tự tin vào bản thân, của chính con, một yếu tố then chốt giúp con thành công trong cuộc sống sau này.

8. Cùng con đi nhà sách chọn sách

Tụi mình rất hay cho con đi nhà sách và chọn sách cùng con, vừa là đi chơi, vừa giúp con làm quen với nhiều loại sách khác nhau và định hướng chọn sách cho con. Cho con cầm cái làn nhỏ, giúp con chọn và bỏ vào làn những quyển sách, giải thích cho con lúc thanh toán tiền và thưởng cho con một ly kem nhỏ sau đó. Đó là khoảng thời gian vui vẻ, chất lượng trong gia đình đồng thời nuôi dưỡng tình yêu sách trong con trẻ.

Mình tin vào sự kỳ diệu của giáo dục sớm và đọc sách cùng con là một trong những hoạt động đơn giản, rẻ tiền và dễ thực hiện. Ngoài đọc sách, ba mẹ có thể trải nghiệm thêm các phương pháp khác như phương pháp tráo thẻ của Glenn Doman hay những trò chơi giáo dục theo phương pháp Montessori, với phương châm trẻ em học hỏi thông qua trò chơi, học mà chơi, chơi mà học. Mong mọi em bé có một tuổi thơ vui vẻ, bình an và được tạo mọi điều kiện để phát triển tiềm năng của mình.

Những bài viết liên quan

Back to top button