Phát triển bản thân

Khép lại âu lo

Rate this post

Những con sóng âu lo

Hơn một tuần trước mình cảm thấy bản thân có nhiều lo lắng, mình ngủ không ngon, hay thức dậy giữa đêm và khi ngủ dậy, người rất mệt mỏi và thiếu năng lượng. Những ngày tiếp theo, mình trở thành một phiên bản khác ngày thường, mình của những cơn cáu gắt, dễ xúc động và rất ủy mị, bi quan. Con bày đồ ra chơi, mẹ cằn nhằn, chồng chưa kịp gấp chăn mền khi ngủ dậy, vợ cũng thấy khó ở và khi mình nhìn vào gương lúc đánh răng, gương mặt mình trông thiếu sức sống và buồn rười rượi. Thứ 6 tuần trước, vào ngày nghỉ lễ đầu tiên, tụi mình ra ngoài ăn sáng, và đó là thời điểm mà mớ bòng bong trong lòng mình đã trở nên quá bí bách, mình nói với chồng khi anh đang lái xe “Anh à, em nghĩ là em đang lo lắng cái gì đó quá rồi, em cảm thấy rất muộn phiền và đang muốn khóc đây”. Vừa dứt lời, nước mắt mình trào ra và khóc ngon lành!

Cội nguồn của âu lo

Sau khi bình tĩnh lại, mình quyết định rà soát lại cuộc sống của mình, những gì xảy ra gần đây để tìm ra nguyên nhân của sự muộn phiền có vẻ vô cớ này. Cuộc sống mình khá ổn, công việc và gia đình đang rất ổn, tài chính cũng không có gì phải lo. Công tâm mà nói, dạo này mình trở nên bận bịu hơn vì vừa làm fulltime, vừa học và cùng lúc phát triển các dự án cá nhân nên đôi khi mình hơi hụt hơi trong việc thực hiện các mục tiêu đặt ra. Nhưng cũng chính những thử thách về quản lý thời gian và công việc đó làm mình rất hứng khởi và có thêm động lực để làm việc hiệu suất hơn nên đó không thể nào là nguyen nhân. Về tình cảm và các mối quan hệ, chồng mình thì rất yêu thương và quan tâm đến vợ con, mình có ông bà hỗ trợ chăm con và nấu ăn, đồng nghiệp tốt tính và luôn hỗ trợ…Vậy điều gì làm mình muộn phiền?  

Ngồi hít thở và suy nghĩ, mình soi kỹ hơn vào các hoạt động hàng ngày của mình và các biến cố xã hội xảy ra xung quanh để tìm thêm manh mối và mình chợt phát hiện thời điểm mình rơi vào trạng thái bồn chồn,  lo lắng cũng chính là thời điểm mà dịch Covid-19 bùng phát nghiêm trọng ở Ấn Độ. Mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên là mình đọc tin tức về Ấn Độ và bao nhiêu con số về ca nhiễm, ca chết, về ngọn lửa thiêu bừng bừng, về sự tuyệt vọng, tăm tối, về hiểm họa lây lan toàn cầu, về chủng mới kháng vaccine, về sự sụp đổ của hệ thống y tế, chính trị, cứu trợ nhân đạo và hơn cả là sự bất lực! Và khi ngồi ô tô đi làm, vợ chồng mình lại cập nhật về Covid, radio cũng sẽ đưa tin tức về dịch bệnh, lên văn phòng, lại bàn luận về Covid, trên FB, social media và khi nhìn vào bất cứ người nào đi ngang qua mình trên đường, họ đều đeo khẩu trang và nó lại nhắc mình về cuộc khủng hoảng đang hiện hữu mang tên Covid. Và rồi, chỉ trong một thời gian ngắn, một cuộc khủng hoảng bên trong với qui mô cá nhân đã được ươm mầm, mình bị stressed và rơi vào trạng thái bi quan, lo lắng cùng cực. Không phải ngẫu nhiên khi mà phần lớn các tin tức trên báo hay các phương tiện truyền thông đều là những tin về các sự cố, tai nạn, suy giảm kinh tế, tội phạm, tham nhũng, thiên tai, biến đổi khí hậu, cháy rừng, bệnh dịch …những thông tin mang đầy năng lượng tiêu cực luôn đứng đầu các headlines. Và càng không phải ngẫu nhiên khi chúng ta có xu hướng đọc quá nhiều những thông tin dạng này. Theo một nghiên cứu tâm lý tại Canada, não chúng ta bị cuốn hút bởi những tin tiêu cực mà bản thân không hề hay biết và điều đó rõ ràng góp phần làm cho chúng ta mệt mỏi và lo lắng!

Và một vài thay đổi…

Nhận thức được gốc rễ của âu lo, mình đã quyết định có một vài thay đổi trong suy nghĩ về cuộc khủng hoảng và thói quen cá nhân.

  1. Chấp nhận thực tế, thay đổi góc nhìn và có lòng tin ở tương lai

Có một thực tế không thế chối cãi là Covid-19 là cuộc khủng hoảng sức khỏe toàn cầu và chúng ta buộc phải chấp nhận, sống chung với nó và tìm cách vượt qua nó. Và cuộc khủng hoảng này sẽ không kết thúc trong ngày một ngày hai, mà có khi là cần ba bốn năm hoặc thậm chí là nó sẽ không bao giờ biến mất. Than khóc hay buồn rầu không giúp thay đổi được tình hình, thậm chí có thể làm cho sức khỏe trở nên tệ đi do stress, thiếu tập trung và thiếu động lực sống. Nếu nhìn xuyên suốt lịch sử, đây không phải là lần đầu nhân loại trải qua đại dịch. Trong quá khứ, chúng ta đã có rất nhiều tổn thất nhưng cuối cùng, chúng ta hoặc đã vượt qua (ví dụ bại liệt, cúm Tây Ban Nha), hoặc là thích nghi và chung sống hòa bình với nó (cúm mùa). Nếu nhìn về khía cạnh môi trường, đây là quãng thời gian mà lượng xả thải được cắt giảm với ít chuyến bay và vận tải, môi trường có thời gian thải độc, phục hồi, ô nhiễm được giảm đáng kể. Nếu nhìn về khía cạnh kinh tế, cuộc khủng hoảng làm chúng ta phải sáng tạo ra các hình thức kinh doanh, loại hình dịch vụ mới để đáp ứng nhu cầu của con người, trong thử thách chúng ta tìm thấy cơ hội. Về phát triển cá nhân, chúng ta buộc phải sống chậm lại, suy nghĩ về mục tiêu cuộc đời, có nhiều thời gian hơn cho gia đình, cho bản thân, nâng cấp kỹ năng, kiến thức để trở thành một phiên bản tốt hơn. Khi cố gắng tiếp cận vấn đề với góc nhìn đa chiều như thế, thực tế xám xịt trở nên bớt bi quan và chúng ta có thêm cảm hứng để sống khác đi và tích cực hơn.

2. Giảm bớt việc đọc tin tức, nhất là những tin tức tiêu cực

Việc đọc tin tức để cập nhật thông tin và xu hướng rất quan trọng để ta hiểu rõ thời cuộc và định hướng hành động, nhưng đọc quá nhiều, nhất là những tin tiêu cực, sức khỏe tinh thần sẽ bị quá tải và gục ngã đầu tiên. Ngạn ngữ Pháp có một triết lý khá hay về lối sống và dinh dưỡng “We are what we eat”, nhân đây mình tự suy rộng ra thêm “We are also what we read”. Việc đọc quá nhiều tin tức tiêu cực làm chúng ta rất mất thời gian, nảy sinh tâm lý sợ hãi và bi quan thì còn đâu sức lực, thời gian và sự sáng suốt để làm những việc nên làm và cần làm? Mình thay vì ngủ dậy đọc báo ngay, mình chỉ đọc báo tầm 15 phút vào buổi trưa trước khi đi ăn cơm. Đôi khi theo thói quen mình click vào các trang tin online, mình chững lại và tự hỏi bản thân “mình có thực sự cần đọc tin lúc này không, dù gì cũng toàn là tin tiêu cực, mình có thực sự muốn bơm thêm vào đầu một lượng “độc tố” nữa hay không?” câu hỏi tỉnh thức này làm mình dừng lại! Mình unfollow hết tất cả các trang tin điện tử trên FB hay cả những ai hay đăng những post tiêu cực, than thân trách phận, chửi xéo, nói xấu chính quyền hay người khác…. Ai viết gì, post gì là tự do của họ nhưng mình cần có bộ lọc để bảo vệ đời sống tinh thần của mình.

3. Tập trung vào những điều nên làm và có thể làm

Lo lắng vừa phải giúp chúng ta suy nghĩ thấu đáo về vấn đề và có động lực để giải quyết nó, nhưng sợ hãi quá mức làm chúng ta “bất động” và “bất lực” trước mọi thử thách. Sau một tuần với quá nhiều lo lắng và phân tâm, mình đã xốc lại tinh thần bằng cách lựa chọn những ưu tiên trong cuộc sống cần mình quan tâm. Thứ nhất, việc này giúp chúng ta không bị sa đà vào suy nghĩ và hành động tiêu cực, thứ 2, “get things done”, đó cũng là cách giúp chúng ta phát triển và tiến về phía trước thay vì giẫm chân tại chỗ trong lo lắng. Mỗi ngày mình viết ra 5 thứ cần hoàn thành, trong đó có 3 thứ rất quan trọng bắt buộc mình phải làm xong và 2 thứ còn lại thì nếu làm được thì tốt, không được thì mình sẽ để sang hôm sau. Mỗi ngày mình kiểm tra lại những việc mình làm được và thấy phấn chấn hơn, tinh thần mình tốt hơn và có động lực hơn.

4. Dành thời gian cho việc chăm sóc bản thân

Self-care hay còn gọi là chăm sóc bản thân chưa bao giờ quan trọng hơn giữa lúc khủng hoảng này. Cơ thể và trí óc này, trái tim này, đôi tay này đã làm việc không mệt mỏi và không ngưng nghỉ để chúng ta sống, làm việc và trải nghiệm. Dành thời gian chăm sóc bản thân là một sự đầu tư thông minh và có trách nhiệm. Để thực hiện được self-care, chúng ta cần nỗ lực, lên kế hoạch và thực sự dành thời gian để thực hiện. Chúng ta lướt net 1 tiếng/ ngày và cảm thấy stress vì tin tức tiêu cực hay thông tin vô bổ, vậy việc dành 15 phút để thiền hay đi bộ vào sáng sớm cho bản thân thì sao? Hay đơn giản hơn, chỉ là không gian yên tịnh, một mình, đọc vài trang sách? Bất kể việc gì giúp chúng ta cảm thấy tốt hơn về bản thân đều có thể gọi là self-care và chúng ta luôn có thời gian cho nó, nếu chúng ta thấy nó đủ quan trọng. Và đây là một sự đầu tư sinh lời rất cao, một con người khỏe mạnh về thể chất và tinh thần với mức năng lượng cao luôn làm việc năng suất và có nhiều ý tưởng mới! Chúng ta có yêu bản thân mình đủ nhiều để làm điều đó không?

5. Biết ơn và trân trọng những điều mình đang có, dù bé nhỏ

Đại dịch làm mọi thứ đảo lộn, thậm chí là mất mát, nhiều ước mơ bị vỡ vụn hay trì hoãn vô thời hạn….và khi kỳ vọng không như mong muốn, chúng ta muộn phiền, đau khổ cũng là điều dễ hiểu. Nhưng chúng ta cũng biết rõ hơn ai hết là đau khổ không giúp giải quyết vấn đề và thậm chí nó có thể “giết chết” chúng ta từ từ bằng chứng bệnh tâm lý và thực thể. Hơn lúc nào hết, cách đơn giản nhất để vượt qua những cảm xúc tiêu cực này là hãy quay về thực tại và trân trọng những điều chúng ta đang có, dù bé nhỏ, những điều bình dị hàng ngày có thể chúng ta đã bỏ quên hay xem nhẹ. Mình biết ơn vì trong đại dịch mình vẫn có một công việc để làm, có thu nhập, được ở bên chồng con, được ra ngoài ăn bát miến lươn và đủ khỏe mạnh để…đi ra đi vào. Thỉnh thoảng, mình còn cảm thấy biết ơn vì chuyến đi của mình bị hoãn, nó xảy ra chắc phải có lý do tốt đẹp nào đó đằng sau? Hay gần đây, lúc con bé mình bị té gãy tay, mình biết ơn và còn thấy may vì vết nứt xương chỉ ở mức độ nhẹ chứ không bị gãy rời, di động…Lòng biết ơn những điều bé nhỏ là liều thuốc hóa giải diệu kỳ mọi thử thách hay biến cố trong cuộc sống.  Và để làm được điều này trong suy nghĩ, chúng ta cần thực hành, hãy mua một cuốn sổ nhỏ xinh, mỗi buổi sáng sau khi ngủ dậy, ghi vào đó 3-5 điều làm mình cảm thấy biết ơn. Có hôm mình ghi là mình biết ơn vì có một giấc ngủ ngon…

6. Chia sẻ cảm xúc với những người mình tin tưởng

Sợ hãi và stress quá mức giống như acid, nó sẽ phá hủy vật chứa đựng hay tiếp xúc với nó. Việc giữ những áp lực bên trong quá lâu sẽ làm cơ thể mệt mỏi, rã rời và phát bệnh. Stress hay lo lắng cũng là một phần rất bình thường trong cuộc sống, hầu hết ai cũng trải qua dù ít dù nhiều. Mình chọn nói ra với bạn bè thân thiết hoặc với chồng mình để giải tỏa. Mình muốn họ lắng nghe câu chuyện của mình, hiểu là mình đang struggle/ vật vã như thế nào và khi nói ra, mình thấy nhẹ lòng và đầu óc trở nên thông thái biết bao nhiêu. Hãy tìm đến những người thân và bạn bè để chia sẻ khi cần và hãy là một bờ vai, đôi tai lắng nghe người khác khi họ cần mình. Vòng tròn chia sẻ giúp chúng ta mạnh mẽ hơn và cuộc sống trở nên ý nghĩa và đáng sống hơn.

Mình đã tạm thời khép lại âu lo dù tình hình dịch ngoài kia vẫn chưa có gì tiến triển hay báo chí truyền thông vẫn không hề giảm tần số bài đăng gây “sợ hãi”, cái thay đổi cốt lõi chính là nhận thức và thái độ của riêng mình, từ bên trong. Những gì ngoài sự kiểm soát thì không cần phải cố gắng để thay đổi nó nữa, vì có làm gì cũng vô ích mà thôi, sức người có hạn. Đời cho mình lát chanh, thì mình tách hạt ra, đi gieo và lấy lá chanh ăn kèm với thịt gà luộc, à, chỉ là mình không thích uống nước chanh cho lắm!

Wife, Mom and Beyond

Những bài viết liên quan

Back to top button