Bài học cuộc sống

NHỮNG TRÁI TIM ĐAU

Rate this post

Theo Nghiên cứu về sự phát triển của con người do Đại học Harvard thực hiện từ năm 1938, một nghiên cứu kéo dài suốt 75 năm và cũng là một trong những nghiên cứu dài nhất trong lịch sử, rằng yếu tố giúp chúng ta sống khỏe mạnh và hạnh phúc không phải là có nhiều tiền bạc hay đạt được thành công, mà chính là những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống.

Nguồn: Canva

Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn có một gia đình hạnh phúc, đủ đầy và được yêu thương theo cách mà chúng ta mong muốn. Rất nhiều khi, chính những người thân yêu nhất, gần gũi nhất lại là nguyên nhân của những khổ tâm trong cuộc sống. Nhiều người lớn lên mang theo những lỗ hổng trong tâm hồn từ thời thơ bé, hay những mối quan hệ không lành mạnh kéo dài với chính cha mẹ, anh chị em, vợ chồng làm chúng ta mệt mỏi và đau khổ. Không quá khó hiểu khi nhiều người chọn sự im lặng, sống chung và thỏa hiệp thay vì nói ra, tìm giải pháp cải thiện hay đấu tranh cho chính mình. Chúng ta lo sợ người thân và chính mình bị phán xét, chúng ta sợ mất đi mối quan hệ, dù nó không lành mạnh, và chúng ta sợ rằng bản chất của vấn đề là không có một giải pháp nào hiệu quả. Và cứ thế, nó vắt kiệt chúng ta, và cả họ, ngày qua ngày.

Nguồn: Canva

Có một sự thật rằng chúng ta không thể thay đổi được người khác, và đây là một sự thật khó chấp nhận cho rất nhiều người. Chúng ta tìm mọi cách từ nhẹ nhàng khuyên nhủ, đến trách mắng rồi nổi giận hay trừng phạt,…họ vẫn không thể thay đổi. Vì đơn giản, đó là kỳ vọng của chúng ta, chứ không phải của họ. Điều duy nhất chúng ta có thể làm là thay đổi chính mình, có thể là suy nghĩ, quan điểm, cách chúng ta phản ứng với những điều không như ý xảy ra với mình, từ đó tự tạo ra sự bình an bên trong mình, thay vì nỗ lực thay đổi người khác.

“Em không thể chịu nổi mẹ em và cái cách bà nói chuyện, chỉ cần ở gần bà, nghe bà nói 2 câu là tự nhiên em muốn bùng cháy!” Bản thân từng trải qua những cảm giác tương tự với những mối quan hệ thân thuộc của mình và tôi hiểu rất rõ cái cảm giác thất vọng và mệt mỏi ấy. Trong hầu như mọi cuộc giao tiếp, tôi luôn ở trong trạng thái phòng vệ và soi xét. Tôi thường xuyên tập trung tìm kiếm những gì không vừa ý, những ẩn ý tôi suy diễn đằng sau lời họ nói và luôn sẵn sàng vạch ra cái sai, để chỉ trích, và cứ thế, sự thất vọng, chán nản và bất lực ngày càng tăng. Mọi thứ tôi nhìn ra ở họ là vấn đề, là những cái xấu xa, là nhược điểm của họ, chứ không còn là con người họ, vốn dĩ có nhiều hơn những tôi vừa nêu. Và càng theo cách nhìn nhận đó, tôi càng thấy họ sai trái và chính là thủ phạm cho cuộc sống bức bối của mình. 

Cách suy nghĩ đó rõ ràng là không giúp chúng ta bình yên hơn, hạnh phúc hơn hay tham vọng hơn là cải thiện được mối quan hệ. Vậy chúng ta có thể làm gì để thôi vùng vẫy trong sự bất lực, chán nản và tức giận, khi nguồn cơn của sự thất vọng ấy đến từ chính những người thân thuộc nhất?

Suy nghĩ và hành vi của chúng ta phụ thuộc vào những gì mà chúng ta tập trung

Khi chúng ta trong tâm thế tìm cái sai để phán xét, tất cả những gì chúng ta thấy là điểm xấu của họ. Một lời nói hay hành động dù nhỏ nhặt của họ cũng có thể làm chúng ta khó chịu và bực bội hơn mức cần thiết, mà nhiều khi cũng là lời nói và hành động tương tự từ người khác, chúng ta lại dễ cảm thông hơn. Mất một thời gian dài, tôi mới nhận ra rằng sự giận dữ và chán nản trong những mối quan hệ thân thuộc ấy phần nhiều là do cách mà tôi chú tâm vào. Tôi luôn tìm kiếm cái sai, và lúc nào tôi cũng hả hê vì tìm thấy một vài điểm khiến mình không hài lòng để nuôi dưỡng sự bất mãn và thất vọng, với họ. Một ví dụ minh họa cho việc khi chúng ta tập trung vào điều gì thì chúng ta sẽ thấy điều đó nhiều hơn đó là khi tôi có thai. Thiệt lạ kỳ là trong thời gian ấy, đi đâu tôi cũng thấy bà bầu. Ngoài đường, trong siêu thị, hay tòa nhà tôi làm việc, ở đâu cũng có! Lắm lúc tôi tự hỏi phải chăng thời điểm này có gì đặc biệt mà ai cũng có thai? Không hẳn, chỉ là vì tôi đang có thai, và trong vô thức của mình, tôi trở nên có sự quan tâm đáng kể đến những ai có thai giống mình mà lúc bình thường tôi không mấy để ý hay bận tâm, dù các bà bầu vẫn ở đó. Và trong mối quan hệ thân thiết cũng vậy, khi chúng ta dùng kính lúp soi vào họ để tìm những điều sai trái, những thứ khác trở nên lu mờ, ngoài những nhược điểm mà chúng ta đang truy lùng, từng cái từng cái dần hiện lên, rõ mồn một!

Nguồn: Canva

Nếu thực sự muốn cải thiện mối quan hệ, chúng ta cần có ý thức và nỗ lực chuyển đổi sự tập trung và quan tâm của mình, bằng thực hành chánh niệm, tỉnh thức. Cũng xin nói thêm rằng cách gợi ý chuyển đổi suy nghĩ này để giúp chúng ta bước đầu phần nào giảm đi sự bực bội và tức giận vì những hành vi của những người thân thiết xung quanh mình. Còn nếu thực sự bạn đang trong một mối quan hệ có sự lạm dụng, bạo lực hay bị đe dọa sự an toàn, điều đầu tiên cần làm là ngay lập tức tránh xa và giải thoát mình khỏi mối quan hệ đó.

Thực hành chánh niệm và lòng biết ơn

Hãy ngồi xuống, lấy một cuốn sổ và một cây viết và bắt đầu ghi ra 10 điều làm chúng ta cảm thấy biết ơn trong cuộc sống này. Nếu bạn cảm thấy quá khó khăn để tìm ra điều gì đó đáng trân trọng trong cuộc sống, hãy nghĩ đến những bệnh nhân đang phải hít thở qua máy móc trong bệnh viện, những em bé ăn cơm với vài miếng cá khô cho bữa trưa mà không biết chiều có gì để ăn hay không, hay những người từ khi sinh ra, vào mùa vu lan, luôn cài cho mình một bông hồng trắng. Đấy, bạn đã bắt đầu thấy mình may mắn hơn một chút nào chưa?

Lòng biết ơn là một cách đơn giản để giúp chúng ta nhìn vào những mặt tích cực của câu chuyện và cảm thấy vấn đề bớt nghiêm trọng hơn, con người bớt xấu xa hơn và cuộc sống này, đáng sống hơn. Thay vì mệt mỏi và tuyệt vọng nhìn vào vấn đề và những gì mình kỳ vọng mà chưa có, hãy thử nhìn nhận và trân trọng những điều may mắn dù nhỏ nhoi, của mình. Đôi khi chỉ là một hơi thở trong vô thức của chúng ta cũng là niềm ước ao lớn lao trong giây phút cuối đời, của một ai đó.

Nguồn: Canva

Nào, bước tiếp theo là hãy thử nghĩ về một khoảng thời gian mà chúng ta cảm thấy gần gũi và thoải mái nhất khi bên người thân ấy, người mà hiện tại đang làm chúng ta cảm thấy đau khổ và chúng đang đang nỗ lực cải thiện mối quan hệ. Hãy tập trung vào những cảm giác tích cực, tình yêu thương mà khoảng thời gian bên người thân ấy mang lại, và hãy viết ra trên trang giấy. Tiếp theo, hãy ghi tiếp tất cả những điều mà chúng ta có thể trân trọng vì họ đã làm cho ta, và tất cả những điểm tốt đẹp của họ với mọi thứ xung quanh. Và mỗi cuối ngày, trước khi đi ngủ, hãy ghi thêm một vài điều tích cực về họ mà bạn quan sát hay cảm nhận được trong ngày. Nếu bạn đang chán nản về một bà mẹ luôn càm ràm, soi xét mình, hãy thử tập biết ơn vì mẹ đã giúp mình trông con, lại nấu cơm tối cho cả nhà, hay đơn giản là hôm nay mẹ vẫn nói những lời khó nghe, nhưng ít hơn hôm qua một chút. Kiểu gì chúng ta cũng sẽ tìm được một điều tích cực nào đó về họ, trong quá khứ hay ở hiện tại, nếu chúng ta tập trung vào những điều chúng ta kiếm tìm, những điều tích cực. Và khi tỉnh dậy, hãy đọc qua danh sách ấy, để bắt đầu một ngày mới.

Hãy thử làm điều này liên tục trong 30 ngày, chúng ta sẽ thấy điều kỳ diệu. Rất có thể họ chưa thay đổi điều gì cả, nhưng bên trong chúng ta đã biết gạn đục khơi trong và nhìn vào những điều tích cực ở họ và thấy họ dễ thương hơn. Thay đổi cách suy nghĩ có thể làm những điều tích cực dễ dàng đến với chúng ta hơn và thay đổi cả cái cách chúng ta phản ứng với những điều trước kia vốn làm chúng ta khó chịu. Chúng ta dần nhìn nhận họ qua một lăng kính mới, bớt tiêu cực hơn và vị tha hơn. Và cũng chính từ đó, họ sẽ nhận ra sự thay đổi của chúng ta, sự phòng vệ và cay đắng của họ sẽ phần nào được giảm bớt, để tương thích với những gì họ cảm nhận từ cách hành xử của chúng ta. Tất nhiên quá trình chuyển đổi này không xảy ra sau một đêm.  

Xem lại những kỳ vọng dành cho người khác

Chúng ta có đang đặt nhiều quá nhiều kỳ vọng vào người thân của mình? Mong họ sống theo chuẩn mực của chúng ta, cái mà chúng ta luôn cho là tốt nhất và kỳ vọng họ đối xử với chúng ta theo cách mà chúng ta mong muốn? Chúng ta có quên mất rằng họ cũng chỉ là những con người bất toàn và dễ dàng có những sai lầm hay những cú trượt trong cuộc đời? Tất nhiên tôi đang nói về những hành vi của họ gây cho chúng ta cảm giác khó chịu, còn những thứ nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng đến an toàn và sinh mạng thì chúng ta không thể thỏa hiệp. Ở đây điều tôi muốn nói chính là những kỳ vọng không hợp lý mà chúng ta đặt lên họ, nó nằm ngoài nguyện vọng và năng lực đáp ứng của  họ. Tôi từng kỳ vọng mẹ tôi phải chỉn chu trong cư xử như sếp của tôi, một người sinh ra trong một gia đình gia giáo hạnh phúc, và đầy đủ điều kiện. Tôi quên mất những gì mẹ tôi thể hiện ra bên ngoài là kết quả của một quá trình lịch sử, của giáo dục, của hoàn cảnh sống và những sự kiện khác trong cuộc đời. Và rõ ràng, mẹ tôi không có cái may mắn nền tảng như người sếp mà tôi so sánh bà và lấy làm tiêu chuẩn để áp kỳ vọng lên bà.

Chúng ta đều là những con người bất toàn và đầy những thói xấu, liệu nhược điểm của chúng ta có dễ chấp nhận hơn của người khác? Tiêu chuẩn và kỳ vọng của chúng ta có đang quá xa vời và không thực tế? Chúng ta có đang bị sự cầu toàn dẫn dắt và trở nên khắt khe với chính mình và những người thân yêu? Và điều đó có mang lại lợi ích gì hay không, hãy thành thật với chính mình. Những kỳ vọng thiếu thực tế và bất công này dẫn đến nhiều thất vọng, tức giận, chán nản và trong nhiều trường hợp, nó là cội nguồn của một mối quan hệ mệt mỏi với những người thân yêu. Chúng ta có thể yêu thương mà không phán xét, chỉ trích họ cho dù họ không đạt được những tiêu chuẩn mà chúng ta đặt ra hay không? Chúng ta có sẵn sàng dang tay giúp đỡ khi họ chới với bởi hậu quả của chính những quyết định sai lầm mà chúng ta từng can ngăn nhưng không được? Đó là thể hiện của một tình yêu vô điều kiện.

Nguồn: Canva

Không có một ai hay một mối quan hệ nào trên đời là hoàn hảo. Chúng ta không thể kỳ vọng một ai đó có thể đọc được mọi suy nghĩ của chúng ta, đáp ứng được mọi sự kỳ vọng và làm chúng ta hạnh phúc, theo cách mà chúng ta mong muốn. Đó là một kỳ vọng khổng lồ và hoàn toàn không thực tế. Đặt kỳ vọng quá cao vào người khác là thể hiện của sự bất công và tự mình dọn đường cho những thất vọng chắc chắn sẽ đến.

Nhận trách nhiệm về mình

Khi nhìn người khác qua lăng kính phán xét, chúng ta có xu hướng đổ lỗi và cho mình vô tội hoặc đóng vai nạn nhân, nhưng thực tế nhiều khi không phải vậy. Khi thật bình tĩnh, hãy ngồi xuống và công tâm nhìn lại bản thân xem mình có vai trò gì trong mối quan hệ đầy sứt mẻ này. Một cách khác nữa là thử lắng nghe ý kiến của một người ngoài cuộc chứng kiến hay hiểu rõ nội tình, và lắng nghe với sự cởi mở để có cái nhìn thật khách quan. Hoặc, hãy đặt mình vào vị trí phía bên kia chiến tuyến để hiểu được phần nào cảm xúc của họ. Khi nhìn ra và chấp nhận rằng mình cũng có một phần trách nhiệm, lúc đó chúng ta sẽ bớt phán xét và khắc khe.Và đó cũng là tiền đề để tìm ra một giải pháp chữa lành, tích cực.

Như tôi đã nói ở trên rằng yếu tố then chốt để có một sức khỏe và một cuộc sống hạnh phúc là có những mối quan hệ tốt đẹp với mọi người, nhưng có một sự thật khác cũng cần ghi nhận rằng chính chúng ta là người duy nhất có khả năng và trách nhiệm mang lại cho mình sự hạnh phúc ấy. Hạnh phúc xuất phát từ chính bên trong mỗi chúng ta chứ không lệ thuộc ở bên ngoài hay sự kỳ vọng vào những mối quan hệ. Và ngược lại, chúng ta cũng không phải chịu trách nhiệm cho hạnh phúc của một ai khác nữa, ngoài chính bản mình. Yêu thương, quan tâm vô điều kiện và hỗ trợ nhau trong khả năng của mình, nhưng mỗi một người sẽ tự chịu trách nhiệm cho cuộc sống và hạnh phúc, của chính họ. Nghĩ được như thế đã là một cuộc cách mạng của công cuộc giải phóng tâm thức.

Nguồn: Canva

Con người và các mối quan hệ luôn thay đổi theo thời gian và nhiều vấn đề sẽ nảy sinh trong quá trình chuyển biến ấy. Có thể có lúc chúng ta cảm thấy bất lực và tuyệt vọng trong việc chữa lành hay cải thiện một mối quan hệ đã từng tốt đẹp vì quá nhiều thứ ngoài khả năng chúng ta kiểm soát và có sự ảnh hưởng. Nhưng tin tốt lành là vấn đề nào cũng có ít nhất một giải pháp để chúng ta có thể bắt đầu, hay bắt đầu lại. Tất cả những những gì chúng ta cần làm là thay đổi tư duy, từ chính bên trong mình.

Ly Bui – “Together, let’s walk the talk”

Những bài viết liên quan

Back to top button