Dinh dưỡng và sức khỏe

Nước ép hay sinh tố?

Rate this post

Hầu hết chúng ta ai cũng biết việc tăng cường ăn rau và trái cây (sạch) giúp cải thiện sức khỏe, cân nặng và phòng tránh được nhiều bệnh mãn tính về lâu về dài. Ngoài các cách chế biến như nấu canh, hấp, luộc, xào, ăn sống…thì có một cách nữa cũng phổ biến không kém đó là xay hoặc ép lấy nước để uống. Hai phương pháp này có ưu nhược điểm gì và nên chọn phương pháp nào khi mà quảng cáo máy ép và máy xay cái nào cũng hấp dẫn?

Trước khi đi tìm hiểu về sự khác nhau của nước ép và sinh tố thì xin làm rõ là bài viết chỉ đề cập đến cách pha chế tại nhà khi mình rõ nguyên liệu đầu vào và chủ động lựa chọn thành phần, còn ở ngoài hàng thì tạm thời chưa bàn đến vì chúng ta không kiểm soát được chất lượng rau củ quả cũng như hàm lượng các thành phần khác ngoài rau củ như đường, chất tạo ngọt, sữa tươi, sữa đặc có đường, hương liệu, bột….

1. Về sự ngon miệng
Nhiều người chỉ thích uống juice (nước ép) vì nó ngọt, uống nhanh, dễ uống, vị rau trong nước ép trở nên dễ chịu hơn khi kết hợp với trái cây trong khi có người thì thích uống sinh tố hơn (như mình) vì nó đặc hơn, mùi vị đậm hơn vì giữ lại toàn bộ thành phần của nguyên liệu và giúp no lâu hơn. Nói chung, sở thích thì rất tùy người và lý do nào thì cũng rất chi là chính đáng!

2. Về hàm lượng chất xơ
Nước ép chỉ giữ lại phần chất xơ hòa tan (dễ tiêu) có trong nước ép từ rau quả còn toàn bộ chất xơ không hòa tan (khó tiêu) được loại bỏ mà chúng ta hay gọi là xác/bã. Ngược lại, sinh tố thì giữ toàn bộ hàm lượng chất xơ, kể cả xơ khó tiêu và dễ tiêu. Chất xơ hòa tan thì làm giảm việc cho hệ tiêu hóa, uống vô là hấp thu ngay và hệ tiêu hóa đỡ phải làm việc nhiều, nhất là với người ốm. Tuy nhiên, điều đặc biệt của chất xơ không hòa tan là nó hỗ tốt cho quá trình tiêu hóa, hỗ trợ chức năng ruột già, giảm cholesterol và phòng ngừa táo bón hiệu quả. Tưởng tượng như khi chúng ta rửa bát mà có cái nùi giẻ thì nó sẽ sạch hơn khi rửa bằng tay không ^^

3. Hàm lượng dinh dưỡng và tốc độ hấp thu

Với nước ép, chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất có thể bị hao hụt theo bã. Một điểm cộng của nước ép là các chất dinh dưỡng, chất chống oxi hóa, chất xơ hòa tan và vitamin trong nước ép rất dễ tiêu hóa, hấp thu vào máu rất nhanh và dễ dàng, cung cấp ngay lập tức năng lượng cho cơ thể. Tuy nhiên vì hàm lượng đường cao (với nước ép hoa quả ngọt) mà lại ít chất xơ để làm chậm quá trình tiêu hóa và giải phóng đường nên nước ép thường làm đường trong máu tăng lên nhanh chóng ngay sau khi uống. Hàm lượng đường trong 1 ly ép cam không thua kém gì trong một ly Cocacola và tốc độ làm tăng đường huyết cũng nhanh không kém.Trong khi đó, sinh tố bảo toàn hàm lượng chất dinh dưỡng, vitamin và nhất là chất xơ, quá trình tiêu hóa trong đường ruột diễn ra chậm hơn, cần nhiều thời gian hơn để hấp thu, giải phóng năng lượng đều đều ở mức vừa phải, no lâu hơn và đường huyết không bị tăng đột biến. Tuy nhiên, với sinh tố, một số chất dinh dưỡng đi kèm với chất xơ không hòa tan (khó tiêu) không được hấp thu và thải ra ngoài, vì thế hàm lượng chất dinh dưỡng được hấp thu cũng giảm đi.

4. Nguyên liệu đầu vào
Để có một ly nước ép, ta cần nhiều nguyên liệu hơn so với việc làm ra một ly sinh tố, vì nước ép bỏ hết phần bã, chỉ lấy phần nước. Chưa kể thời gian ép lâu hơn xay và lau rửa máy ép xem ra vất hơn với lau rửa máy xay, nhất là nhiều máy xay hiện đại có chức năng vệ sinh máy thành ra làm sinh tố thì kinh tế hơn, và tiện hơn. Chưa kể, với sinh tố thì đa phần rau củ quả nào cũng xay được nhưng với nước ép thì một số loại như bơ hay chuối…rất khó để ép hay ép ra không được bao nhiêu nước ?

Tạm kết
Sau khi phân tích cả nước ép và sinh tố thì thấy món nào cũng có ưu nhược điểm riêng. Cá nhân mình thì thấy tốt hơn thì nên chọn sinh tố vì nó vừa kinh tế (ít nguyên liệu hơn nước ép), tiết kiệm thời gian hơn (xay, ép và lau rửa), hàm lượng chất xơ nhiều hơn giúp bình ổn đường huyết và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, tốt nhất nữa vẫn là ăn whole food, ăn trái cây, rau nguyên mà không cần xay/ ép hay chế biến, nấu nướng nhiều để giữ lại hầu hết chất dinh dưỡng của nó, Tuy nhiên, với những ai là big fan của nước ép thì vẫn nên duy trì vì ăn uống, ngoài lợi ích sức khỏe, thời gian và kinh tế thì niềm vui từ sự thưởng thức cũng đóng một vai trò quan trọng. Điểm đáng lưu ý của nước ép là hàm lượng đường của nó khá cao và thiếu chất xơ đi kèm nên nó làm tăng đường huyết nhanh chóng, về lâu dài có thể mang đến nguy cơ tăng cân, béo phì, kháng insulin và tiểu đường type 2. Tuy nhiên, team mê nước ép vẫn có cách khắc phục đó là gia giảm hàm lượng rau xanh và trái cây ngọt sao cho phù hợp, khuyến nghị hàm lượng nên là 3 phần rau xanh, 1 phần trái cây. Cũng không nên mua nước ép đóng hộp/chai bán trong siêu thị vì đa số là những sản phẩm này được thêm chất bảo quản, hương liệu và đường để tăng hương vị và bảo quản lâu hơn. Với cả sinh tố và nước ép thì tốt nhất không thêm đường hay sữa đặc mà có thể thử tạo ngọt tự nhiên từ trái cây hay chà là và nho khô. Nếu chưa quen thì hãy thử gia giảm dần lượng đường/ sữa đặc và tiến tới bỏ hẳn luôn, lý do vì sao đường chúng ta cho thêm vào (added sugar) không tốt cho sức khỏe thì mình sẽ chia sẻ ở bài viết tiếp theo.

Much love from a Health Coach to be!

Ly

Những bài viết liên quan

Back to top button